در حالی که کاخ سفید در پی فشار بیحد و حصر لابی صهیونیستی برای حمله به ایران از یک سو و دیپلماسی فعال جمهوری اسلامی ایران در عرصه بینالملل از سوی دیگر از اتخاذ یک تصمیم مدبرانه در مورد برنامه هستهای تهران سرگردان مانده است، یکی از مراکز تحقیقاتی آمریکا، مذاکره مستقیم با ایران را به عنوان یکی از سه راهکار خود برای خروج آمریکا از بن بست کنونی در منطقه پیشنهاد میکند.
به گزارش خبرگزاری مهر، موسسه مطالعاتی رند (rand) در تحلیلی نوشت: دولت بوش همزمان با دست و پنجه نرم کردن با چگونگی پاسخ به چالش اخیر ایران، باید به گونه ای اقدام کند که نشان دهد درسهایی را از حمله نظامی خود به عراق گرفته است.
استفان لرابی و پیتر ویلسون نویسندگان این تحلیل خاطر نشان میکنند که براندازی رژیم صدام حسین که گمان میرفت به یک عراق دموکراتیک منجر شود و آتش دموکراسی را در سراسر خاورمیانه بزرگتر شعله ورتر کند،اما آشوب منطقه ای در نتیجه تغییر نظام در عراق افزایش یافت و واکنش زنجیره واری از نتایج ناخواسته را در پی داشته است.
به عقیده تحلیلگران،عراق امروز به جای آنکه الگویی برای دموکراسی باشد، با تقسیمات فرقه ای روبرو شده و رو به ویرانی و تخریب است و از سوی دیگر آمریکا دریافته است که نیروهای مسلح آن در حال تضعیف هستند و عملکرد ضعیفی در تعامل با وقایع احتمالی دارند.

در ادامه این تحلیل آمده است که برنده بزرگ این حمله، ایران بوده است، زیرا این اقدام راه را برای توسعه قدرت ایران در عراق و در سراسر خلیج فارس باز کرد.
به ادعای رند، دولت شیعی عراق که رابطه نزدیکی با ایران شیعه دارد، زنگ خطری برای همسایگان سنی عراق، مخصوصا عربستان سعودی و اردن است.
در ادامه این تحلیل ادعا شده است که برنامه هسته ای ایران چالش جدید دیگری است که کشورهای دیگر منطقه ازجمله عربستان سعودی را تشویق میکند تا به سلاحهای هسته ای دست پیدا کنند. پاکستان و اسرائیل نیز احساس میکنند که برنامه هسته ای خود را باید تقویت کنند.
موسسه رند بازنده واقعی جنگ آمریکا علیه عراق را ترکیه میداند و مینویسد: حمله به عراق به تضعیف روابط ترکیه با غرب و به ویژه با آمریکا منجر شد (ترکیه به آمریکا اجازه استفاده از پایگاههای نظامی خود را در جنگ عراق نداد) و جهت گیری دوباره سیاست ترکیه را به طرف خاورمیانه معطوف کرد. ترکیه در مقابله با ظهور یک دولت مستقل کرد در مرز جنوبی خود، که ممکن بود فشارهای جدید جداخواهی را در بین جمعیت کردنشینش افزایش دهد، سیاست خاورمیانه ای خود را دوباره از سرگرفته است.
به عقیده نویسندگان، دولت ترکیه به ریاست رجب طیب اردوغان نخست وزیر این کشور خواسته است تا خود را به عنوان پلی بین غرب و خاورمیانه قرار دهد و این نقشی است که بسیاری از سکولارهای ترکیه نگران هستند که هویت غربی ترکیه را تضعیف کند.همزمان، در نتیجه اختلافات بر سر عراق، سطح روابط آمریکا – ترکیه نسبت به چند دهه گذشته به پایین ترین حد خود رسیده است و بنابر یک نظرسنجی جدید، بیش از 70 درصد از مردم ترکیه فکر میکنند که آمریکا تهدید بزرگتری برای امنیت آنها است نه ایران.
به گزارش مهر،در ادامه این تحلیل آمده است:پس از حمله به عراق آمریکا در فضای پرچالش تر و آسیب پذیرتری درخاورمیانه روبرو شده است. با توجه به این واقعیتهای ژئواستراتژیک جدید، واشنگتن باید یک سری سیاستها را برای این منطقه توسعه دهد.

راهکار سه مرحلهای «رند»:
رند راهکار سه مرحله ای خود را که در اولویت دستورالعمل سیاست آمریکا قرار میدهد، اینگونه بر میشمرد:
اولا، آمریکا باید احیای روابط خود با ترکیه را آغاز کند.همچنانکه فضای امنیتی درخاورمیانه بدتر میشود، نگاه داشتن هر چه نزدیکتر ترکیه دموکرات و سکولار برای غرب باید یک اولویت باشد. این مسئله از آنجا اهمیت دارد که اگر مذاکرات با اتحادیه اروپا به بن بست برسد، روابط ترکیه با اتحادیه اروپا تیره تر میشود و میتواند آن را بدتر کند.

ثانیا، به جای تغییر نظام ایران و تهدید به مداخله نظامی، آمریکا باید گفتگوی مستقیم امنیتی خود با ایران را، که نگرانیهای امنیتی واقعی دارد،آغاز کند.توافق اخیر برای گفتگو با ایران در مورد عراق گامی در جهت درست است و میتواند در مورد موضوعات دیگر هم به کار گرفته شود.
ثالثا، آمریکا باید تلاشهای مهمی را انجام دهد تا وابستگی خود را به نفت و گاز طبیعی منطقه خلیج فارس کاهش دهد. این تلاش باید به عنوان یک اولویت منطقه ای ملی مهم تلقی شود و باید سیاست داخلی و خارجی را در برداشته باشد.
توصیه سه گانه این موسسه بانفوذ آمریکایی به کاخ سفید در حالی است که دولتمردان واشنگتن در پی فشار بی اندازه لابی صهیونیستی از تصمیم گیری درست برای حفاظت از منافع ملی خود نیز عاجز مانده اند و این فشارها تا اندازه ای است که با وجود تمام مشکلات این کشور درعراق برخی جریانها، تصمیم گیری را به سمت یک ماجراجویی نابخردانه در منطقه علیه ایران سوق میدهند.